Steekproef praktijkbeoordeling examinering mbo

Het is een drukke tijd in mbo-examenland, voor studenten, beoordelaars én examencommissies. Er staat nogal wat op het spel, voor heel veel studenten, dus alles moet vlekkeloos verlopen.

Steekproef
Examencommissies zijn gelukkig inmiddels goed doordrongen van de wettelijke eis dat zij de examenkwaliteit moeten borgen (zie WEB art. 7.4.5a/ WHW 7.12c) en daarmee dus goed zicht hebben op afname en beoordeling.

We krijgen nog wel vaak vragen over wat een examencommissie nou moet doen als het gaat om het afnemen van de steekproef van de praktijkbeoordeling. Allereerst: het is niet verplicht om een steekproef te doen. De wet zegt alleen dat de examencommissie de kwaliteit van examinering moet borgen. Ga dus eerst na waarom je een steekproef wil doen. Zijn er geen andere manieren waarop je grip krijgt op de kwaliteit? Denk bijvoorbeeld aan analyseren van zelfevaluaties beoordelaars of gebruik maken van studentevaluaties.

Toch zien we dat er veel steekproeven worden uitgevoerd, met name bij praktijkbeoordelingen (onder meer van proeves van bekwaamheden, assessments en vaardigheidsexamens). En hier is dat zeker een goed plan! Want juist omdat het in de praktijk wordt geëxamineerd, heb je er minder zicht op als examencommissie. Door een steekproef uit te voeren krijg je dus grip op de examenkwaliteit. So far, so good.

Maar wat ga je dan doen tijdens die steekproef? Denk daar goed over na en zorg dat de steekproef-uitvoerders (vaak leden van een examencommissie) genoeg handvatten hebben waarmee ze de steekproef kunnen uitvoeren. Moet je kijken of de praktijkbeoordelaar op de juiste wijze beoordeeld? Moet je de examensetting beoordelen? Moet je schaduw-beoordelen?

Zin en onzin van een steekproef
Toen we onlangs ergens werden ingehuurd om een steekproef af te nemen, bleek dit helaas mosterd na de maaltijd. Het formulier dat we meekregen was bedoeld om de beoordelaar te observeren tijdens het afnemen van een CGI en daarmee iets te kunnen onderzoeken over afname condities en de deskundigheid van de beoordelaar. Een heel goed formulier, fijn in gebruik! We kwamen echter terecht in een afsluitend gesprek tussen de student en de beoordelaar waarin deze vooral complimenten gaf aan de student en tips voor de toekomst. Dat was een fijne afsluiting voor de student, maar de steekproef op die locatie was niet meer uit te voeren. Je hebt niet de informatie gekregen die zinvol is voor de examencommissie als het gaat om het borgen van examenkwaliteit.

Dus als je er eenmaal zeker van bent dat de steekproef een goed instrument is, zorg dan voor een correcte planning én zorg ervoor dat de betrokkenen ook weten wat de steekproef-uitvoerder komt doen.

Druk, druk, druk
Drukke tijden voor examencommissies als het gaat om het borgen van de kwaliteit van afname en beoordelen. Handen tekort? Wij komen u graag ondersteunen! In het mbo én het hoger onderwijs.

 

 

Examens are coming! (tijd om te kalibreren)

De zomer nadert en dus is het de tijd waarin heel veel studenten weer geëxamineerd worden. Ook in het mbo en hbo vinden de komende maand veel examens plaats. Dat betekent niet alleen stress en hoge druk voor de studenten, maar ook topdrukte voor (praktijk)assessoren (of beoordelaars of examinatoren)  belast met het afnemen en beoordelen van de studenten.

Het is daarom nú de tijd om – voordat je aan de slag gaat als assessor – jezelf nog een keer goed voor te bereiden. Wat moet ik nou eigenlijk beoordelen? Hoe ziet het examen eruit? Ga ik alleen beoordelen of hanteren we het vier-ogenprincipe, en als we dat laatste doen: wat betekent dat dan voor mijn werkzaamheden?

Kalibreren
Vaak zien we dat er nog veel vragen zijn over het af te nemen examen en tegelijkertijd zien we ook een tendens om juist voorafgaand aan de examenperiode met elkaar de kwaliteit van de beoordeling nog net even een extra boost te geven. Kalibreren is het modewoord.

Maar echt wel méér dan een modewoord. Kalibreren is echt o zo belangrijk. Kalibreren betekent dat je gezamenlijk aan de slag gaat met het verhogen van de intrabeoordelaarsbetrouwbaarheid (dat zal dan nooit een modewoord worden, vrees ik 😉). Het geeft je als beoordelaar de extra zekerheid dat je op de juiste wijze de criteria hanteert. Juist in absolute zin, maar ook ‘juist’ in relatie tot je collega’s, consistent. Waardevol dus om juist nu nog met elkaar te kalibreren!

Kalibreersessie voor beoordelaars
Bureau Lente ondersteunt scholen graag nog even bij de last-minute voorbereidingen. In een korte sessie van 3 uur worden met elkaar op een compacte en effectieve wijze één of meerdere exameninstrumenten met elkaar gekalibreerd,  dilemma’s besproken, en zowel de intrabeoordelaarsbetrouwbaarheid als interbeoordelaarsbetrouwbaarheid vergroot. Zinvol dus!

En als je trouwens wilt weten hoe je een goede beoordelaar herkent:

Meer aandacht voor kwaliteitsborging toetsing in de praktijk

Een hot topic op dit moment bij veel van de HBO-examencommissies waar wij aanschuiven, is de borging van toetsing van studenten op locatie, bijvoorbeeld bij stages.  Dat is dé plek waar de student leert én kan laten zien, hoe deze presteert in de toekomstige werkomgeving.

Beoordelen in een authentieke omgeving betekent ook dat er  steeds meer waarde gehecht aan de kwaliteit van die beoordelingen en dus aan de deskundigheid van de beoordelaar. Het beleid van veel hogescholen is om BKE-gecertificeerde examinatoren studenten te laten beoordelen. Docenten hebben inmiddels veelal hun BKE-certificaat behaald, maar wat te doen met mensen van het werkveld? Hoe komen zij aan die BKE-certificering zodat ze de studenten kunnen beoordelen?

Je zou het werkveld natuurlijk kunnen uitnodigen voor een training als assessor, maar voor veel examencommissies is dat niet voldoende. Zij willen vasthouden aan de regel dat alleen een BKE-gecertificeerde examinator mag toetsen en beoordelen. Een dilemma dus.

BKE-certificering voor praktijk

Om dit te ondervangen werken we bij verschillende hogescholen inmiddels met een aangepaste traject dat leidt tot BKE-certificering. Dat is een maatwerktraject dat we ontwikkelen specifiek voor die omstandigheden en die situatie waarin het werkveld de studenten beoordeeld. Het gaat dan o.a. over het beoordelen van praktijksituaties of in de praktijk gemaakte producten.  En dat gaat verder dan alleen een assessorentraining.  We behandelen wel degelijk alle onderdelen van de toetscyclus en alle leeruitkomsten van de BKE. Het accent ligt echter heel specifiek op het afnemen, beoordelen en evalueren.

Het is een onderwerp dat op steeds meer hogescholen speelt. Er wordt steeds meer waarde gehecht aan de kwaliteitsbewaking van toetsing in de praktijk. Eerder zagen we deze beweging al in het MBO met de komst van het  competentiegericht onderwijs.  Er ontstond een beweging om de examinering  in de praktijk te beoordelen.

Kortom: Voor elke school en elke opleiding is de praktijksituatie anders en indien het werkveld de studenten mee gaat beoordelen is maatwerk in BKE-certificering inmiddels onontkoombaar.

 

(foto: Stichting Technische Opleidingen Rotterdam)

VMBO-drama Maastricht bevestigt belang examencommissies

In december publiceerde de Onderwijsinspectie elf rapporten over het examendrama op de VMBO-scholen in Maastricht. Meer dan 350 examens werden ongeldig verklaard  en 323 leerlingen bleken toch niet geslaagd. Onderwijs, overheid, Inspectie – overal gingen dingen mis, zo concludeerde het NRC.

Voor elke school is het van levensbelang dat de leerlingen een diploma ontvangen dat gegarandeerde waarde heeft. Daarvoor is goed onderwijs nodig en betrouwbare en valide examinering, zowel bij Schoolexamens als bij Centrale Examens.

Maar hoe zorg je nu als school of onderwijsinstelling dat dit in orde is? Hoe creëer je voldoende grip op je examinering heb je enig idee wat er goed of fout gaat in dit proces?

Onlangs adviseerde de onderwijsraad om het toezicht op de examinering te verbeteren. Voor het  primair- en middelbaar onderwijs kan dit door te werken met examencommissies, net als in het middelbaar beroepsonderwijs en hoger onderwijs. Dit is een belangrijke stap om de kwaliteit van toetsing en examinering te borgen. Zo’n commissie moet dan wel goed zijn ingericht en opgeleid, met passende taken en bevoegdheden.

Wij zien bij onze trainingen voor examencommissies naast goede voorbeelden ook nog steeds veel verbeterpunten (en vooral veel vragen).

Heb je als onderwijsinstelling voldoende grip op de toetsing en examinering? Heb je een goed functionerende examencommissie? Kun je goed verantwoorden hoe je dit proces hebt ingericht? Weet je waar je verbeterpunten liggen?

Als je  je examencommissie goed wilt  inrichten, opzetten én vooral ook operationeel goed wilt laten functioneren kan het geen kwaad om ook eens wat externe kennis en ervaring aan tafel te halen.

We komen graag eens bij je langs om vrijblijvend van gedachten te wisselen en te sparren om te kijken hoe je examencommissie(s) het beste kunnen functioneren. Een kop koffie kan altijd.